Binnendemuren

headermetnaam1

Een stemmetje in je hoofd zet niet aan tot moord

In menig filmscript wordt de hoofdpersoon door 'stemmen' aangezet tot geweld.
Onterecht, vindt Iris Sommer van de stemmenpoli in Utrecht. Schizofrenie maakt juist kwetsbaar.

Onberekenbare schizofrenen doen het goed op het witte doek. Vaak worden ze tot gruweldaden aangezet door stemmen in hun hoofd.
In de nieuwe, macabere komedie The Voices van Marjane Satrapi krijgt een schizofrene magazijnbediende te horen: 'Dood haar en je zal ontdekken hoe het voelt om werkelijk te leven.' Als de bediende ook nog eens zijn pillen niet slikt, onthoofdt hij vervolgens een hele serie vrouwen. Hoe realistisch is dat? Iemand die een serie moorden pleegt in opdracht van stemmen in zijn hoofd?

'Totaal niet', zegt Iris Sommer, hoofd van de stemmenpoli binnen het Hersencentrum van UMC Utrecht. 'Stemmen horen komt regelmatig voor.
Ongeveer 5 % van de mensen hoort elke maand wel iets dat niet bestaat, maar dat stemmen leiden tot geweld is heel zeldzaam. Dat hardnekkige filmcliché klopt gewoon niet.'

Het zijn altijd schizofrenen die stemmen horen. Is dat terecht?
'Nee. Het kan gepaard gaan met allerlei psychische problemen als depressie, autisme en schizofrenie. Maar dat hoeft niet. 50 procent van de mensen die stemmen hoort, mankeert niets.
Onze hersenen zijn in staat dingen te horen en te zien die er niet zijn. Als we iets in een flits waarnemen, vullen onze hersenen razendsnel de ontbrekende informatie aan om in te schatten of er sprake is van gevaar. Snelheid gaat dan boven accuratesse.'

Heeft iedereen die stemmen hoort er last van?
'Nee. Sommigen zien het als een paranormale gave. Anderen blijven een tijd lang de stem van hun partner horen nadat die is overleden.
Het wordt pas een probleem als de stemmen negatieve dingen zeggen als: je bent waardeloos, je bent slecht, je kan niks. Wat dat betreft lijkt de film Birdman mij realistischer, maar ik moet hem nog gaan zien. (In Birdman wordt een aan lager wal geraakte acteur voortdurend getreiterd door een stem die hem wijst op zijn miserabele positie, red.) Nogmaals: stemmen die aanzetten tot moord zijn heel zeldzaam. En als het gebeurt, schrikken mensen er heel erg van. Ze piekeren er niet over zoiets ten uitvoer te brengen. Sommigen komen bij een stemmenpoli hulp vragen. En we kunnen ze helpen.'


Als het horen van stemmen gepaard gaat met een psychose, waarbij iemand het zicht op de werkelijkheid kwijt raakt, lijkt mij dat toch wel gevaarlijk.
'Wanneer stemmen gepaard gaan met wanen, wordt de kans dat zo iemand betrokken raakt bij geweld met een factor vier verhoogd. Die kans is normaal één op honderdduizend per jaar.
Als dat vier op honderdduizend wordt, blijft het natuurlijk nog steeds een hele kleine kans. Vrijwel altijd gaat het dan om geweld tegen hulpverleners of familie. In hun waan zijn ze bijvoorbeeld bang vergiftigd te worden.
Als je zo iemand met vier verpleegkundigen naar zijn kamer brengt, kan hij denken 'nu gaan ze het doen' en vanuit zijn angst een klap uitdelen. Mensen met schizofrenie zijn heel kwetsbaar. Ik vind het nogal sneu dat ze in films worden neergezet als onberekenbaar en levensgevaarlijk.'

De daders in zaken als het bloedbad in Alphen aan den Rijn of de crèchemoorden in België hebben wel vaak ernstige psychische problemen.
'Dat zijn vaak mensen met ook een antisociale persoonlijkheidsstoornis, dus psychopatie. Die hebben geen geweten of hun geweten is niet goed ontwikkeld. Schizofrenen hebben in principe een normaal geweten.'

Bron: Margreet Vermeulen (volkskrant.nl) - 18/02/15

Plaats reactie


Beveiligingscode
Vernieuwen

Handige links

U bevindt zich hier: Start Een stemmetje in je hoofd zet niet aan tot moord