De veelbesproken euthanasie van Frank Van Den Bleeken (51) zou normaal komende zondag plaatsvinden.
Als twintiger werd hij ontoerekeningsvatbaar verklaard na meerdere verkrachtingen en een lustmoord. Inmiddels zit de man al dertig jaar in de gevangenis zonder aangepaste therapie. Vier jaar geleden diende Van Den Bleeken een euthanasieverzoek in wegens ondraaglijk psychisch lijden, waarna hij in een procedureslag verwikkeld raakte met de Belgische overheid.

Uiteindelijk haalde hij zijn gelijk bij de rechter en zou zijn euthanasie uitgevoerd worden in de ziekenboeg van de gevangenis van Brugge.
Zijn behandelend arts liet maandagavond echter weten dat hij de euthanasie niet meer wil uitvoeren.
Minister van Justitie, Koen Geens, kondigde vervolgens aan dat er plaats is voor Van Den Bleeken in het Forensisch Psychiatrisch Centrum Gent en dat de man op termijn naar een Nederlandse instelling kan.

Het is niet omdat Van Den Bleeken nu naar Gent of op termijn naar Nederland mag, dat euthanasie daarmee finaal van tafel is geveegd.
"Het is aan hem om te beslissen", benadrukt psychiater en LEIF-arts Lieve Thienpont.

Dat de euthanasie zondag niet doorgaat is nu een vaststaand feit. Zijn behandelend arts wil niet langer de dodelijke injectie toedienen.
Deze week nog wordt de 51-jarige zedendelinquent overgebracht naar het FPC te Gent. Op langere termijn kan hij misschien naar Nederland.
Ondanks alle verwikkelingen is zijn wens om te sterven hiermee niet verdwenen.
Zijn advocaat legt uit: "Meneer Van Den Bleeken is niet van de ene op de andere dag een ander mens geworden. Ik heb het gevoel dat hij op dezelfde manier denkt, voelt en lijdt als een week of een jaar geleden".

Wat niet betekent dat Van Den Bleeken niet bereid is om eventuele behandelilngen te proberen. Toen hij anderhalf jaar geleden het voorstel kreeg om naar de Nederlandse Pompestichting te gaan, een kliniek voor seksueel delinquenten, stond hij daarvoor open. Of een verblijf in Gent of Nederland het verschil zal maken, is moeilijk te zeggen.
"Hopelijk leidt dit tot een verzachting van zijn lijden. Maar als blijkt dat hij - ondanks de betere leefomstandigheden - even erg blijft aanzien, dan mogen we niet verlangen dat hij zijn euthanasievraag intrekt".
Beslist Van Den Bleeken om na een opname in Gent of Nederland zijn verzoek tot euthanasie door de zetten, dan is de kans groot dat artsen die vraag zullen inwilligen. Maar ook als hij weigert, blijft de kans op euthanasie reëel.

Psychiater lieve Thienpont, LEIF-arts en gespecialiseerd in ondraaglijk psychisch lijden: "In zijn geval zijn we het er allemaal over eens dat een behandeling zijn situatie niet wezenlijk zal veranderen. De aard van zijn aandoening is onbehandelbaar. Alle zorg die ze hem voorstellen is palliatieve zorg. Hij kan de rest van zijn dagen in de Pompestichting in Nederland comfortabel doorbrengen. Maar dat is zijn keuze. Het is niet aan een arts om iemand te verplichten tot palliatieve zorg".

Falend systeem

Feit is dat Van Den Bleeken tot voor enkele dagen niet de keuze had om naar het FPC Gent of Nederland te gaan. Indien hij binnen enkele maanden zou beslissen om zijn verzoek tot euthanasie in te trekken, dan is dat de ultieme illustratie van het falende systeem. Het zou het bewijs zijn dat iemand voor euthanasie kiest wegens ontoereikende zorg.

"Klopt, maar dat maakte zijn vraag voorheen niet minder legitiem", legt Thienpont uit. "Een heleboel euthanasie-aanvragen van mensen die psychisch lijden, spiegelen de tekortkomingen van de maatschappij, de psychiatrie en de gevangenissen. Psychisch lijden kan je niet loszien van de maatschappelijke context. Een behoorlijk percentage van de mensen die euthanasie vragen, zit aan de rand van de armoedegrens. Uiteraard moeten we ons daar tegen verzetten, moeten we dat aanklagen, maar dat betekent niet dat die mensen geen recht hebben op euthanasie. Het meest schrijnende in deze zaak is dat er nu pas actie komt bij Justitie. Als Justitie nu opeens allerlei zaken in beweging kan zetten, dan illustreert dat vooral hoe het al die jaren in gebreke is gebleven."

De Morgen - 8/01/15