Er zit gewoon teveel volk in de Belgische gevangenissen. Dat heeft onder meer te maken met het feit dat er nogal losjes om wordt gesprongen met de wet op de voorlopige hechtenis.

Bovendien worden er teveel in verdenking gestelde gevangenen vastgehouden in afwachting van het moment dat ze voor de strafrechter moeten verschijnen. Vooral vreemdelingen die nog voor de rechter moeten verschijnen, maken weinig kans om te worden vrijgelaten voordat hun proces plaatsvindt. Vrouwe Justitia zou racistisch zijn, maar valt dat te bewijzen? Eigenlijk wel. Zo zijn er de internationale cijfers die het zwart-op-wit aantonen! De meest interessante cijfers vinden we bij het International Center for Prison Studies van het King's college aan de universiteit in Londen. Het centrum verzamelt voor elk land ter wereld de gegevens over het aantal gevangenissen, het aantal gevangenen, het aantal gevangenen per 100.000 inwoners van het land, het aantal gevangenen dat nog wacht op een proces of in voorlopige hechtenis zit, het aantal vrouwen, het aantal vreemdelingen en de bezettingsgraad. De gegevens zijn afkomstig van officiële bronnen. De cijfers zijn vaak zeer recent. Enkele keren moet het centrum zich behelpen met schattingen omdat er geen officiële cijfers bestaan. De samengestelde tabel spreekt boekdelen. In de derde kolom vinden we het aantal gevangenen per 100.000 inwoners. Je kan het cijfer op twee manieren interpreteren. Het kan, wanneer je het vergelijkt met andere landen, een indicatie geven van de criminaliteit in het land. Het kan echter ook worden bekeken als een indicatie van de repressiviteit in een land. In beide gevallen lijkt het in België nog best mee te vallen. 95 gevangenen per 100.000 inwoners is ongeveer het niveau. In Frankrijk (91) en Duitsland (93) maar minder dan Nederland (117) en Engeland en Wales (149). Hoe noordelijker hoe lager het cijfer: Noorwegen (75), Finland (38)en Zweden (79). Naar het oosten toe kunnen de cijfers sterk stijgen: Polen (230), Oekraine(325), Russische Federatie (633) en Wit-Rusland(426). De Verenigde Staten staat met 751 gevangenen per 100.000 inwoners ruim aan de leiding en dit voor een"Westers"land.

Bij het aantal (nog) niet veroordeelde gevangenen of die zitten te wachten op een uitspraak, liggen de kaarten anders. Onder die gevangenen zitten ook diegenen die in eerste aanleg werden veroordeeld, maar in beroep gingen en in afwachting daarvan blijven vastgehouden. In België maakte die groep op het meetmoment 44.3 % uit van de totale populatie, wat een hoog cijfer is in vergelijking met Frankrijk (31.5) Duitsland (17.4), Nederland (33.3) en zelfs Engeland en Wales (15.4), waar het aantal gevangenen per 100.000 inwoners erg hoog ligt in vergelijking met de rest van West - Europa. Of de reden van het hoge percentage in ons land te maken heeft met de te lange voorlopige hechtenis of een te trage rechtsgang, of een combinatie van beide doet niet erg veel ter zake. Wat telt is dat justitie kennelijk met een groot probleem zit. Dat probleem analyseren en oplossen zou al een groot deel van de overbevolking van onze gevangenissen oplossen. Racisme lijkt overigens niet vreemd aan die situatie.

Het studiecentrum van het King's college verzamelt ook informatie over het percentage vreemdelingen in de gevangenissen. Het percentage van 41.6% zal velen die ooit in de gevangenis verbleven doen lachen want het aandeel gevangenen van allochtone oorsprong is veel groter, meer dan het dubbele zeggen velen. Het gaat hier natuurlijk ook om de gevangen die een andere nationaliteit hebben dan in het land waar er wordt gemeten. Het percentage van 41.6% mag dan wel geen juist beeld geven van een aantal dat zou kunnen worden omschreven als vreemdelingen, hetzelfde geldt voor de andere landen uiteraard. En dus blijft de waarde van een vergelijking overeind. En wat zien we? Het moge dan ook duidelijk zijn dat het aantal vreemdelingen in de Belgische gevangenissen beduidend hoger ligt dan in Frankrijk (19.2), Duitsland(26.2), Nederland(29.5), Engeland en Wales(14.2) en Finland(8.5). Het klopt dat België een deel van zijn criminaliteit importeert, maar de schuld van de overbevolking in de gevangenissen en de zware werklast van justitie hierop steken is natuurlijk een flauwe conclusie. Het is dan ook in vraag te stellen of de buurlanden geen immigratie-"problemen"hebben. De cijfers bevestigen wat de Liga voor de Mensenrechten zegt: velen zitten gewoon vast omdat ze vreemdeling zijn.

Wat betreft bezettingsgraad moeten de cijfers van het studiecentrum uiteraard aanschouwd worden als een momentopname. Ze veranderen dagelijks. Voor België wordt over een bezettingsgraad van 117.9% gesproken, een zoveelste bewijs dat de gevangenissen overvol zitten en is vergelijkbaar met Frankrijk(118.1). In Nederland (95.6) en in Duitsland(94.4) hebben ze de situatie beter in de hand.


Tabel

Land

  1

   2

     3

     4

      5

België

44.3

42

95

41.6

117.9

Duitsland

17.4

16

93

26.9

94.4

Nederland

33.3

39

117

29.5

95.6

Engeland en Wales

15.4

25

149

14.2

111.9

Spanje

23.9

35

149

34.0

140.0

Italië

58.3

44

75

35.8

88.6

Noorwegen

19.8

15

75

19.5

96.8

Finland

14.0

10

68

8.5

100.2

Polen

14.7

35

230

0.7

79.9

Oekraïne

21.5

71

325

21.6

94.3

Russische Federatie

15.5

95

633

2.8

91.6

Marokko

52.3

84

16

1.2

139.9

Verenigde Staten

21.2

159

751

6.2

107.0

Legende
1. aantal gevangenen in voorlopige hechtenis of wachtende op een proces in % van de
    totale gevangenispopulatie.
2. aantal gevangenen in voorlopige hechtenis of wachtende op een proces per 100.000 inwoners
3. totaal aantal gevangenen per 100.000 inwoners
4. aantal vreemdelingen in % van de totale gevangenispopulatie
5. gemiddelde bezettingsgraad van de gevangenissen