Sociale hulp- en dienstverlening (Basis wet art. 102 en verder) waar onder andere het detentieplan aan de orde komt. Het detentieplan is een, voor alle gedetineerden, op voorhand opgesteld persoonlijk tijdschema waarin de activiteiten in de gevangenis van de betreffende persoon worden opgesomd. Hierbij kan gedacht worden aan arbeid in de gevangenis (al dan niet gericht op werk na detentie), volgen van een (beroeps-)opleiding, psychologische begeleiding tijdens de detentie en andere vorming(s-activiteiten) in de breedste zin van het woord. Beroepsopleiding binnen de gevangenis is mogelijk gezien er een divers aanbod van dergelijke opleidingen (meubelmaker, fietsenmaker, administratief bediende koksopleiding ...). Het probleem is dat niet alle opleidingen in alle gevangenissen worden gegeven, maar indien men dit wil kan voor de tijdsduur van de opleiding een overplaatsing naar een andere gevangenis worden geregeld. Basis opleidingen zoals tweede kans onderwijs en "leren rekenen en lezen" behoren tot de mogelijkheden, maar ook afstandsonderwijs (hogeschool en universiteit) is mogelijk (soms met enige moeite).
Persoonlijkheidstrainingen (bijv. PRH-opleidingen en praatgroepen). Psychologische intra muros begeleiding (door de erkende organisatie CGG); de sessies welke binnen de muren zijn worden echter als zodanig niet hoog ingeschaald door PSD, Directie en SURB, terwijl CGG toch zelf de medewerkers inzet voor therapie binnen en buiten de muren (!!??), deze logica is voor leken (en experten) niet te volgen.
Het detentieplan dient te worden ondertekend door de betrokkene en door de Directie van de gevangenis en regelmatig geëvalueerd en bijgesteld dient te worden. We zullen hier iets meer aandacht besteden aan het detentieplan gezien het detentieplan voor de gedetineerden een belangrijk document is. Echter sedert de inwerkingtreding van betreffend artikel wordt in de gevangenis van ondergetekenden hieraan weinig aandacht besteed. Er wordt getreuzeld met het opstellen van een detentieplan (door Directie en PSD) onder het motto: "te weinig tijd". Natuurlijk is tijd een belangrijk element, maar ons inziens zijn ook andere factoren van belang. In België wordt door de rechter een maximale straf(duur) uitgesproken. Voorwaardelijke invrijheidstelling, is mogelijk na een derde van de maximale straf. Hetgeen dus, en dit als aandachtspunt voor het detentieplan, wil zeggen dat slechts de datum van de maximaal opgelegde straf (indien minder dan 30 jaar) als enig vaststaand tijdstip kan worden geien. Het opstellen van een detentieplan (schematiseren van activiteiten en een tijdsplan) wordt hierdoor wel bijna onmogelijk gemaakt (uiteraard niet op papier, maar wel) in de praktijk, gezien n vele gevallen het reclasseringsplan ten behoeve van SURB (dit na een derde van de maximale straf, indien minder dan 30 jaar) in functie zal staan van het detentieplan. Hier wringt natuurlijk een ander schoentje geien beslissingen door SURB over het algemeen NIET in functie staan van het detentieplan. Oplossing lijkt datum op deur bij veroordeling zodat einddatum van de straf bekend is.
Concluderend kunnen we stellen dat het detentieplan een uitstekend gereedschap is tijdens de detentie, maar wet- en regelgeving hierop niet zijn aangepast. Jammer, weer en gemiste kans om reclassering naar de maatschappij een helpende hand toe te steken.
L&B
Februari 2025