Maanden tevoren werd er over gesproken en gespeculeerd. De oplossing voor het bevolkingsoverschot in de Belgische gevangenissen. Tijdelijk (voorlopig voor 3 jaar) 500 plaatsen voor Belgische gedetineerden in cellencomplex te Tilburg (ter ontlasting van bevolkingsoverschot of een “gewone” capaciteitsuitbreiding?).

Vrijwilligers werden gevraagd zich te melden om een gedeelte van hun straf in Nederlandse gevangenis door te brengen. Natuurlijk waren er vrijwilligers die zich aanmeldden, want niet in elke gevangenis was en is het leven zoals in het paradijs.

Al snel bleek dat er niet voldoende vrijwilligers komen opdagen. Voorwaarden waaraan gevangenen moesten voldoen (of juist niet) sijpelden mondjesmaat binnen de muren en iedereen die een uitleg erover doet geeft meteen een eigen interpretatie mee.

 

De eerst komische sfeer die rond het transfersysteem ontstaan was, sloeg langzaam om in een gespannen toestand binnen de gevangenis. Enkele gedetineerden werden ruim tevoren op de hoogte gebracht dat hun volgende verblijfadres in Nederland was. Anderen werden onverwachts bij de directie ontboden en werden koud ingelicht over de overplaatsing. Het duurde dan in totaal ook bijna een maand voordat de gevangenis in Tilburg volzet was. De tijd tussen de eerste melding van gedwongen vertrek en de laatste tijding hierover was er een van grote interne spanning en voor elk een die in aanmerking zou kunnen komen voor uitzending ronduit psychisch zwaar en eigenlijk onverantwoord. Onmacht en machteloosheid bij gedetineerden. Crisistijden vergen blijkbaar crisismaatregelen.

 

Een gevangenentransport vanuit Leuven-Centraal wordt uitgesteld vanwege een vermeende gewapende raid. De minister van Justitie wordt gedagvaard wegens “gedwongen transfer”. Maar ook het omgekeerde: geplande verhuis van gedetineerde afgelast omdat deze onmisbaar zou zijn in een atelier.

 

Berichten uit Tilburg worden via de media verspreid, de Belgische gedetineerden in Tilburg blijven administratief tot de Belgische gevangenissen behoren.

Gedetineerden die in Tilburg belandden maken zich zorgen over hun toekomst en zijn zwaar misnoegd over de leefomstandigheden in hun nieuwe cel. Er is sprake van opstanden, hongerstakingen, ontsnappingen en zelfs gijzelingen va cipiers. Eén gedetineerde stichtte brand in zijn cel en werd (ongestraft) terug naar België gebracht.

 

Minister De Clerq laat tevens weten dat het Masterplan 2008-2012, dat voorziet in de bouw van 7 nieuwe gevangenissen (capaciteitsuitbreiding), een gesloten jeugdinrichting en 2 psychiatrische centra vertraging oploopt.

 

Wellicht is 30 miljoen euro belastinggeld aan Nederland te betalen, goedkoper dan de uitvoering van het Masterplan.