BRUSSEL. - De commissie van toezicht, de onafhankelijke waakhond van de gevangenissen, vraagt een grondig gerechtelijk onderzoek naar klachten over de gevangenis van Merksplas.

De gevangenisdirectie bevestigt dat ze woensdag een lijst met klachten kreeg overhandigd. De klachten zouden gelijklopen met wat verscheidene gedetineerden en ex-gedetineerden aan De Standaard verklaren. Zij getuigen over een bar gevangenisregime waarbij een kleine kern van cipiers agressief optreedt en willekeur uitoefent. Het gaat volgens de gevangenen om meer dan incidenten. De naam van een cipier die ze nu noemen voor slagen en verwondingen, is ons ook gemeld door een man die in 2002 in Merksplas zat. Het gaat volgens gevangenen niet alleen over onnodige slagen bij overmeesteringen, maar ook om intimidatie en regelrecht aftuigen.

De agressie en het geweld zijn volgens de gevangenen de uitwas van een negatieve bedrijfscultuur. Ze klagen over willekeur, kleine vernederingen en pesterijen. Hun klachten gaan ook breder, over onregelmatigheden met dossiers van gevangenen die voorwaardelijk willen vrijkomen, over moedwillige vertragingen en incompetentie. Volgens hen heerst in de gevangenis een zwijgplicht en dekken cipiers en leidinggevenden elkaar goed af.

De commissie nuanceert dat. Volgens Paul Van Rompaey, advocaat en voorzitter van de commissie, gaan de klachten die zij tijdens een onderzoek van drie dagen in de gevangenis heeft nagetrokken, voorlopig over slechts enkele cipiers. In Merksplas werken 524 cipiers en ambtenaren.

Merksplas is een geïsoleerde gevangenis te midden van de bossen in de Kempen, een grote en complexe instelling waar ook veel geïnterneerden zitten opgesloten. Ze heeft een slechte reputatie. De voorbije jaren is volgens waarnemers al veel ten goede veranderd, onder meer door kordater personeelsbeheer. Ook vakbondslui erkennen dat een kleine groep in het personeel er ,,middeleeuwse opvattingen'' op nahoudt. De vernieuwing verloopt moeizaam omdat oudgedienden vaak leidinggevende functies innemen.

De gevangenen houden er een gevoel van rechteloosheid aan over. Het gaat om middellang gestraften. Volgens hen zitten de meeste gevangenen in Merksplas veel langer dan een derde van hun straf uit, velen zelfs hun hele straf. De directie ontkent met klem inschattingen van gevangenen dat in sommige afdelingen tot tachtig procent einde straf zit, maar ze geeft geen cijfers. Ze erkent vertragingen; die hebben vooral te maken met nijpend en chronisch personeelstekort. Merksplas heeft niet te lijden onder de overbevolking van de Belgische gevangenissen, maar des te meer onder stokoude infrastructuur.

Het parket van Turnhout heeft de voorbije twee jaar een handvol klachten gekregen van gevangenen over slagen en verwondingen, zegt de woordvoerster. Precieze cijfers kon het parket niet geven. De klachten zijn al dan niet na grondig onderzoek geseponeerd. De commissie van toezicht pleit ervoor dat minstens één van de dossiers die zij aandraagt door een onderzoeksrechter wordt uitgespit.



Bron;De Standaard. Januari 2007