Zoals op de spoeddienst betalen we straks allicht remgeld voor een ‘gratis’ advocaat. Zonder zulke veranderingen wordt het systeem onbetaalbaar, blijkt uit onderzoek.

  • Pro-Deosysteem kostte vorig jaar bijna 70 miljoen.
  • Systeem is gevoelig voor fraude.
  • Minister Turtelboom bekijkt aanpassingen.

Brussel / Bijna 70 miljoen euro kostte het Pro-Deosysteem ons land vorig jaar. 17 miljoen meer dan in 2007 en zelfs meer dan een verdrievoudiging ten opzichte van begin jaren negentig.

‘Voor politici is dat hele systeem een echte uitdaging,’ zegt Frédéric Schoenaers, socioloog aan de Universiteit van Luik. Samen met Christophe Mincke van het Nationaal Instituut voor criminologie (NICC) onderzocht hij de werking van de gratis rechtsbijstand.

Schoenaers: ‘Als de stijgende trend zich de komende jaren voortzet en de beleidsmakers niet ingrijpen, zal het budget over 10 jaar nog eens zijn verdubbeld, En dan hebben we nog niet eens rekening gehouden met de impact van “Salduz,” waarbij verdachten gratis bijstand krijgen van een advocaat tijdens het eerste verhoor.’

Er zijn verschillende redenen voor de toename van de jongste jaren.

‘De procedure is veranderd, waardoor een advocaat in één dossier geld kan vragen voor elke prestatie, bijvoorbeeld als hij in beroep gaat. Er zijn ook een pak mensen die automatisch bijstand krijgen, dus zonder te kijken naar hun inkomsten, zoals minderjarigen en asielzoekers. Mensen gaan ook sneller naar een advocaat dan vroeger.’

   Fraude

 

De studie stelde ook vast dat het systeem gevoelig is voor fraude. ‘Sommige balies voeren een doordreven controle van de dossiers uit, maar sommige zaken zijn zeer moeilijk na te gaan,’ zegt socioloog Schoenaers.

Als voorbeeld geeft hij de beslissing om in beroep te gaan tegen een raadkamer die en verdachte in de cel wil houden. Dat gebeurt lang niet altijd in overleg met de cliënt.

Ook de controle op de verplaatsingskosten loopt mank. “Een advocaat die voor tien dossiers naar één zitting van de politierechter moet, kan zeggen dat hij vijf keer langs is geweest.’ Tegelijk vindt Schoenaers wel dat de manier waarop de vergoedingen lopen niet correctis. ‘Voor elke prestatie verdienen de advocaten een aantal punten, maar dat staat niet altijd in verhouding tot de tijd die ze erin steken.

   Straffen voor advocaten

Minister van Justitie Annemie Turtelboom (Open VLD) bekijkt op welke manieren het systeem beter en eerlijker kan.

‘Er zijn verschillende pistes, waaronder de invoering van remgeld zodat iemand niet zomaar voor een factuur die hij niet wil betalen aan een advocaat onder de arm neemt,’ zegt de woordvoerster van het kabinet Justitie.

‘Ook de beroepsmogelijkheden, onder meer in vreemdelingenzaken, kunnen worden ingeperkt. Kinderen onder de 18 krijgen automatisch een advocaat, terwijl hun ouders daar misschien het geld wel voor hebben. De straffen voor advocaten die zich niet aan de regels houden willen we ook aanpassen, bijvoorbeeld door punten te schrappen.’ De minister wil voor de hervorming eerst perfect weten hoeveel die zal kosten, dan zal een politiek akkoord nodig zijn.

                                                                                       

                                                                                                   BRON: DE STANDAARD

                                                                                                  14 december 2012