COLUMN 31: Gezond blijven achter de muren

Gezond blijven achter de muren

In de normale wereld één van de speerpunten van het dagelijkse leven; “gezondheid”. Niet altijd vanzelfsprekend ook niet in de wereld van nu buiten de gevangenismuren. Als we aan gezondheid denken worden termen als sporten, fitness, gezond eten, een goede nachtrust als eersten genoemd. Indien spieren niet worden gebruikt, verdwijnen ze. Een extra aspect wat in eerste instantie vaak niet aan de orde komt is de geestelijke (en daarmee bedoelen we niet religie of geloof) gezondheid; de persoonlijke psychologische gesteldheid. Ook binnen de muren blijven natuurlijk de zelfde voornoemde aspecten van belang.

Dagen (en weken) die op elkaar lijken, gepaard gaande met de vaak onzekerheid, waarbij een extra psychologische druk ontstaat (gecreëerd door het Belgische gevangenissysteem zelf) zijn gezondheidsbepalende factoren. Van een goede nachtrust is vaak geen sprake. De mogelijke redenen zijn; afwezigheid van een degelijke matras; ontbreken van privacy doordat meerdere personen aanwezig zijn op de cel; regelmatige controles door bewakingspersoneel; nachtelijke gesprekken met “partners in crime” in andere gebouwen, die anders niet “bereikbaar” zijn. 

Bewegen kan op verschillende manieren; een vrijblijvende dagelijkse wandeling of geplande oefeningenreeks tijdens de uren van luchten (opening van de wandeling); gebruik van de fitness- en/of cardioruimte vraagt iets meer discipline gezien deelname wordt gekoppeld aan verplichte aanwezigheid. Persoonlijke hygiëne lijkt vanzelfsprekend; meerdere keren tanden poetsen per dag, enkele keren per week een douche, schoonhouden van de leefruimte. Op eigen initiatief een regelmatige (1 à 2 maal per jaar) medische controle van diverse “gezondsheidsparameters”; hartslag, bloeddruk en gewicht; eventueel gekoppeld aan een controle van de meest belangrijke parameters in het bloed die functioneren van organen bepalen (in overleg met de behandelend arts).

Gezonde voeding is een aspect, dat je in feite niet volledig zelf in de hand hebt. Het voorgeschotelde eten is afkomstig van een grootkeuken; keuzes zijn meestal niet mogelijk. Warme maaltijden over het algemeen gebaseerd op kwantiteit en niet op kwaliteit. Voor gedetineerden die aanvullend een gedeelte van hun beschikbare budget aan voeding willen spenderen bestaat de aankoop van verse groenten en fruit, maar ook van voedingssupplementen (vitamines en eiwitten).

 Het psychologische aspect is zeer persoonlijk. De Vlaamse Gemeenschap voorziet in een “forensische psychologische” begeleiding binnen de muren, maar een wachttijd van meerdere jaren is geen uitzondering. Bezoek van vrijwilligers van het Beschermingscomité kan worden gebruikt een luisterend oor te vinden om je hart bij te luchten en kan voor velen een (voorlopige) reddingsboei zijn. Maar ook contacten (bezoek of telefonisch contact) met vrienden en familie zijn hier behulpzame initiatieven. Uiteraard is het niet voor iedereen mogelijk om 100% op “gezondheid” te scoren. Een aantal van de genoemde zaken zijn persoonlijke parameters (maar vragen enig eigen initiatief en discipline). Voor het overige, en dit is voor ieder persoon verschillend, is het nodig om interne diensten binnen de muren te contacteren of vrienden en kennissen te mobiliseren die behulpzaam kunnen zijn om gezond te blijven.

L&B

juli 2026