Directeur
Wanneer men zegt “de directeur” dan denkt men dadelijk aan het hoofd van een bedrijf. Een meer moderner benaming is de CEO van een bedrijf. Bij een bedrijf zegt men directeur of CEO, spreekt men dan over een instelling dan zegt men wel eens voorzitter, maar in beide gevallen is dat bijna hetzelfde.Hier bij ons, en dan heb ik het over de gevangenis is er een hoofd van de instelling, de algemeen directeur en zes (ja 6!!) andere personen die zich ook (attachée) directeur mogen noemen, een soort onderdirecteur met beperkte bevoegdheden (zoals vastgelegd in een het Belgische Staatsblad). Een voorbeeld hiervan is een tuchtzitting.
In de Basiswet staat dat de Algemeen Directeur de vergadering dient voor te zitten. Gezien dit niet steeds het geval was en hier klachten over kwamen is deze onvolkomenheid later gecorrigeerd via een mededeling in het Staatsblad dat (met naam de bedoelde) attachée directeuren dit dan daarna ook als taak op zich mogen nemen (de papieren tijger had in zijn eigen poot geschoten). Welke taken een directeur zoal heeft is voor ons een raadsel en daar kunnen we dan ook naar gissen. Wat we wel weten en ondervinden is dat ze allemaal hun best doen om de boel in het honderd te laten draaien. Soms is het net of ze nooit contact met elkaar hebben of ze nooit overleggen, al zal dat waarschijnlijk niet zo zijn. En zo weet je ook nooit bij welke directeur je moet zijn voor het bespreken van een probleem. Als je een vraag hebt dan moet deze worden gesteld via het interne communicatiesysteem Telio (zie onze column van april 2026) en dan weet je niet wie je vraag zal beantwoorden. Indien er dan toch een antwoord komt is het meestal ondertekend door het directiesecretariaat. Hierbij vragen we ons dan ook af van wie het antwoord afkomstig is van de directeur of van het secretariaat.
Het Telio-communicatiesysteem heeft om een vraag te stellen en/of toe te lichten de mogelijkheid tot 600 karakters. Een vraag stellen en toelichten via een normaal schrijven per brief wordt dan ook niet geapprecieerd. Via Telio komt dan een mededeling (van het secretariaat) om correspondentie via het Telio-systeem te laten verlopen. Een vraag voor een kort (of langer gesprek) met een directeur (via Telio) loopt meestal in het niets uit. De persoon wordt vaak afgewimpeld met een tegenberichtje via het Telio-systeem; met andere woorden vraag beantwoord probleem onopgelost. Daarbij komt dat indien men specifiek één van de directeuren wil spreken en zelfs de naam expliciet vermeld is via Telio, men nog steeds niet zeker is of de gevraagde directeur je te woord zal staan. Dit valt onder het hoofdstukje “ontmoedigings-beleid”. Wel bekend is de dagelijkse “9-uur” bijeenkomst van directeuren en het hoofd bewaking. Welke zaken besproken worden is niet duidelijk (er is geen terugkoppeling naar personeel en gedetineerden). Eén van de attachée-directeuren treedt op als zaakvoerder van de instelling en andere persoon is verantwoordelijk voor het bewakingspersoneel (personeelszaken). Een andere directeur voor de werkverdeling van de gedetineerden. Bij een staking van het personeel komen alle 7 (zeven) directeuren (voor 400 gedetineerden en 200 personeelsleden) uit de winterslaap en etensbedeling en rondbrengen van diverse kantines behoren dan plots tot hun uitvoerende taken. In andere tijden is er nooit een directeur in het penitentiaire woongedeelte van de gedetineerden te bespeuren (wellicht smetvrees😊).
Verder is bekend dat er regime-directeur is per vleugel; al is het niet geheel duidelijk welke directeur welke vleugel onder zijn hoede heeft. Dit is vooral belang bij het beheer van het persoonlijk dossier van de gedetineerde bestemd voor onder andere de Strafuitvoeringsrechtbank (SURB). Indien je intern naar een andere vleugel verhuist, krijg je (automatisch) een andere directeur als dossierbeheerder wie dat dan is, is aanvankelijk dan ook niet duidelijk. (efficiëntie is dan ook beter een term die niet gebruikt wordt bij Justitie). Concluderend. De directeuren zijn “onbereikbaar”, onzichtbaar én niet bekend is welke directeur voor welke taak/taken verantwoordelijk is. Het lijkt erop dat de genoemde papieren tijger ook zijn intrek heeft genomen in de dagelijkse werking van het gevangenissysteem.
September 2026
L&B